Fərqli janrlarda səhnə təcrübəsinin uğuru-FOTOLAR

Onunla müsahibəyə hazırlaşanda ilk öncə söhbətin hansı istiqamətdən başlanacağı  mənim  özüm  üçün  də  çox  maraqlı  idi.  Çünki  gənc  aktrisa olamasına  baxmayaraq  səhnədə  olan  ifa  tərzi  ilə  hər  zaman  diqqətimi  cəlb edə  bilmişdi.  İlk  söhbətindəcə  “Teatrda  fəaliyyət  göstərdiyim  müddətdə  fərqli janrlarda  səhnə  təcrübəsi  qazanıram”  fikri bir daha sənətin müxtəlif sahələrində  inkişaf  etməyə  yönəlmiş  yaradıcı  prosesin  həmahəng  formada özünü  ifadə  etməsini  göstərmiş  oldu.  Elə  söhbətimizə  də  buradan  başladıq.

Həmsöhbətim  olaraq  ilk  öncə  maraqlı  bir  yanaşma  tərzi  ilə  sözə  başladı: “Hazırda  teatr  mühitində  həm  aktrisa  kimi  formalaşır, həm  də müxtəlif  üslub  və  janrlarla  tanış  oluram.  Dram,  komediya,  musiqili  teatr, fiziki  və  ya  eksperimental  səhnə  formaları  kimi  fərqli  istiqamətlərdə  çıxışlar etmək istəyim səhnədə davranış, obraz qurmaq, emosional ifadə, ritm, improvizasiya  və  tamaşaçı  ilə  ünsiyyət  kimi  vacib  bacarıqları  təkmilləşdirmək kimi  vərdişlərə  daha  mükəmməl  sahiblənmək  arzusundayam.  Bu  proses bilirəm ki,  mənə həm texniki, həm də yaradıcılıq baxımından daha geniş dünyagörüşü  qazandıraraq,  səhnədə  daha  çevik,  çoxşaxəli  və  peşəkar olmağıma  şərait  yaradacaqdır”.

Həmsöhbətim Qazax Dövlət Dram Teatrının aktrisası Zəmanə Dərvişovadır. 

• Niyə məhz  aktrisa  olmaq  qərarına  gəldiniz?
• Əslində bir  qədər   mənim  üçündə  gözlənilməz   Yolum  teatrla kəsişməzdən  öncə  mən  musiqi  ilə  məşğul  olurdum (hazırda musiqi təhsili alıram). Teatrda  çalışan  bir  musiqiçi  aktyor  məni  Vaqif  obrazı  ilə  tanış  edirdi.  Məndə  güclə  bir  maraq  yarandı. Hiss  etdim  ki,  mən  teatra  getməliyəm.  Ora  ilə  yaxından  tanış  olmalıyam.  Qəribə  duyğular  içində  idim.  Yeni  nəsə  kəşf  etmiş kimi idim. Yerə göyə sığımırdım. Bu qərar sanki öz-özünə mənim həyatımda formalaşdı.  Bu  yola  sevgiylə  gəldim.

• Aktrisa olmaq  arzu,  istəkdir,  yoxsa  fitri  istedad?
• Hər üçünün  payı    Fitri  hiss  insanı  yola  çıxarır,  arzu  onu  qidalandırır,amma  əsl  nəticəni  zəhmət  verir. Mənə  elə  gəlir  ki,  istedad  çox  kəsdə  ola  bilər. Lakin  istək  duyğusu  digərlərindən  daha  yüksək  olmalıdır.  Daim   çalışmadan  isə  bu  sənətdə  formalaşmaq  mümkün  deyil.  Çünki  bu  sənətdə  yenilənmək  əsəs şərtdir.

• Sənət meyarı  dedikdə  səhnəyə  yanaşma  tərziniz  necədir?
• Hesab edirəm  ki,  hamı  kimi  mənim  üçün  də  ən  vacib  olan  səmimiyyətdir.Səhnədə  ifasını  etdiyin  obrazın taleyinə hisslərinə yaxınlaşmalısan, ona inanmalısan. Ona  inandığın  an  tamaşaçı  da  sənə  inanacaq. Ən çətini isə tamaşaçını  inandırmaqdır. Çünki  tamaşaçını  aldatmaq  olmur.  Müasir  tamaşaçını isə  əsla. Tamaşaçıya  yalan  danışmamaq  lazımdır.

• Hansı rejissorlarla  işləmək  rahatdır?
• Düşünürəm ki,  rejissor  tamaşasını  həvalə  etdiyi  aktyoruna  və  ya  aktrisasına  güvənməlidir,  onun  daxili  axtarışlarına,  imkanlarına  şərait  yaratmaqla,  onu  “əgər ki, prinsipi” ilə başlı-başına buraxmalıdır. Aktyor və ya aktrisa öz daxili mexanizmini işə salmalıdır. Yaradıcılıq səmimiyyətlə, güvənlə inkişaf edir və rövləqlənir.  Bu  kimi  rejissorlarla  işləmək  daha  böyük  yaradıcılıq  axtarışlarında zövq  vermiş  olur.

• Səhnəyə bağlılıq  haradan  yarandı?
• Səhnə mənim  üçün  azadlıq,  güc  deməkdir.  İlk  səhnəmdə  bunu  dərk  etməsəm  də  zamanla  bu  hissin  heç  nə  ilə  əvəz  olunmayacağını  öyrəndim. Teatr,  səhnə,  məni  hər  məşqdə  hər  tamaşada  özünə kilitlədi.

• Daha çox  sevdiyiniz  obraz  varmı?
• Aktyorun səhnə  həyatında  hər  obrazın  özünəməxsus  yeri var. Bəzilərinielə   olur   ki,  heç   xatırlamırsan  da.  Bəziləri  isə  insanın  daxilində   dərin  iz  buraxır.  Daha  çox  daxili  mübarizəsi, dəyişimi  olan  obrazları  sevirəm.  Çünki  belə   rollar  aktyoru,  səhnədə  daha  aktiv  tutur.  Daim  obrazını  düşünürsən  və  bu  səni  hər  zaman  canlı  saxlayır.

• Gənc bir  aktrisanın  səhnədə  oynamaq  istədiyi  obrazlar  daha  çox  olur. Siz də necə?

• Bəli, mən  də  müxtəlif   xarakterli  obrzalarda  özümü  sınamağı  sevirəm.Əsasən  də  çətin,  psixoloji  dərinliyi  olan  obrazları  oynamaq  istəyirəm.  Hazırda xüsusi  arzuladığım  bir  obraz  yoxdur.  Çünki  arzularımın  bir  çoxunu reallışdırmağa  nail  olmuşam.  Lakin  sənət  sevgisini  ürəyimdə  daşıyıramsa  bu  o deməkdir  ki,  yeni  və  daha  möhtəşəm  rollar  arzulamğa  davam  edirəm.

• Bu gün  yeni  yaradıcılıq  axtarışları,  teatra  baxış  sizi  qane  edirmi?
• Müsbət dəyişikliklər  də  təbii  ki,   Amma  klassik  teatr  ənənələrindənçox  da  uzaqlaşmasaq  teatr  daha  teatr  olaraq  qalar.  Bu  əlbəttə ki,  mənim yanaşmamdır.  Hesab  edirəm  ki,  müasir  texnalogiyaları  teatr  sənhəsinə daşımasalar  daha  xoş  olar.  Unutmayaq  ki,  teatr  şərtiliyi  sevir.

• Yaradıcılıq və  potensialın  üzə  çıxarılması  üçün   atılan   addımlar  qənaət-

bəxşdirmi?

• Aktyorun inkişafı  hər  daim  lazımdır.  Bunun   üçün  müxtəlif  imkanlar yaradılmalıdır.  Yaxşı  olardı  ki,  ustad  dərsləri  daha  çox  sıx-sıx  təşkil  olsun.

• Tərəfmüqabilsiz teatr  varmı?
• Teatr zəncirvari  sənətdir.  İstər  yaradıcı,  istər  texniki  baxımdan  tərəf müqabil  aktyorun  oyununu  tamamlayan  mühüm  elementdir. Heç  şübhəsiz ki, tək  iştirakçılı  tamaşalarda  aktyor  enerjisi  iki  qat  xərclənir  və  aktyor tamaşaçını  özündə  saxlamalıdır.  Bu  isə  yüksək  bacarıq  və  güc  tələb  edir.

• Repertuar  aktyor   üçün   seçilməlidir,   yoxsa   teatrın   tamaşaçı   duyumu nəzərə  alınmalıdır?

• Burada artıq  hər  iki  tərəfi  nəzərə  almaq    Repertuar  aktyor  heyətinə  görə  və  teatrıın  hansı  coğrafıyada  nümaiş  olunmasına   hesablanmalıdır. Bu  balansı  saxlamaq  uğurlu  teatrın  öncəliyi  olmaldır.

• Uğur olsun!

 Söhbətləşdi: Anar  Ərtoğrul  Burcəliyev,

teatrşünas-tənqidçi