Martın 27-si Azərbaycanda Elm Günüdür.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2018-ci il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsis edilmiş bu əlamətdar gün ölkəmizdə elmin inkişafına, alimlərin cəmiyyətdəki nüfuzunun artırılmasına və bu sahəyə dövlət səviyyəsində göstərilən diqqətin təzahürüdür. Hər bir dövlətin konstitusiyası və qanunları ilə təmin edilmiş təhsil siyasəti var. Əsrlər boyu bəşəriyyətin naməlum və ətrafındakı dünyaya olan marağı və hadisələri anlamağa və təhlil etməyə sövq etmişdir. Bunun əsas səbəbi zamanla həyatı daha asan və daha yaxşı etmək istəyinə çevrilən yaşamaq instinktidir. Elm, insanların təcrübə və müşahidə yolu ilə əldə etdikləri biliklərin toplanmasıdır. Elm , kainatın hər sahəsində aydın bilik əldə etmək üçün vacibdir. Kainatın bir hissəsini və ya hadisələri mövzu kimi seçən və təcrübi metodlara və reallığa əsaslanan qanunlar çıxarmağa çalışan sistemli bilik. Ümumi etibarlılıq və qətilik nümayiş etdirən metodoloji və sistemli bilik. Elm təbiətdə olanların səbəb-nəticə əlaqələrini anlamaq və izah etmək səyi kimi müəyyən edilir. XIX əsrin ortalarına qədər elmə insan ehtiyaclarını ödəmək üçün istifadə edilən bir vasitə və bu ehtiyacları təmin edən istehsal prosesləri kimi baxılırdı. Elm, müşahidə və təcrübə yolu ilə ən kiçik subatom hissəciklərindən ən böyük qalaktika qruplarına qədər fiziki və təbii dünyanın quruluşunu və davranışını sistematik şəkildə öyrənən intellektual və praktik fəaliyyət kimi müəyyən edilə bilər. Elm, həmçinin kainat və onun içindəki hər şey haqqında məlumat əldə etmək üçün həyata keçirilən fəaliyyətlər kimi də müəyyən edilə bilər. Elmi işlər nəzəriyyədən təcrübəyə aşağıdakı ardıcıllıqla davam edir: müşahidə, tərif, hipotez dizaynı, təcrübə, sınaq, qanuniləşdirmə, modelləşdirmə və qiymətləndirmə. Elmin məqsədi həqiqəti tapmaqdır. Hadisələrin səbəblərini, faydalarını, zərərlərini və nəticələrini öyrənmək instinkti qədim zamanlardan bəri insan zəkasını davamlı tədqiqat və araşdırmalara sövq etmişdir. Bu tədqiqat və araşdırma sivilizasiyanın inkişafında böyük rol oynamışdır. Elm, yalnız faktları toplamaq deyil, həm də onları izah etmək və anlamaq məqsədi daşıyan müşahidə və təcrübə yolu ilə təbiət aləminin sistematik öyrənilməsidir.Elmi bilik obyektiv, sınaqdan keçirilə bilən faktlara əsaslanır; elmi proses davamlı sorğu-sual və dəlillər vasitəsilə özünü yeniləməyə əsaslanır.Elm, insan marağı və tənqidi düşüncəsi ilə irəliləyən qeyri-doqmatik, universal və açıq bir prosesdir; qazanılan bilik texnologiya və cəmiyyət üçün funksionaldır. Elm nəticə etibarilə bütün qabiliyyətlərə malik bir çox insanın işidir. Parlaq, istedadlı və məhsuldar insanlar elmi işlərdə iştirak etməyə təşviq edilməlidir, çünki bu cür insanlar qarşılıqlı təklif və sağlam rəqabət yolu ilə orijinal kəşflər etmək imkanlarını artırırlar. Elm insan qabiliyyətinin və imkanlarının olmaması səbəbindən uğursuzluğa düçar olmur; əgər uğursuzluq olarsa, bu, insan qabiliyyətindən və imkanlarından yaxşı istifadə edə biləcək təşkilatlanmanın olmamasından irəli gəlir. İnsanları digər canlılardan, robotlardan və süni intellektdən fərqləndirən ən vacib xüsusiyyətlər onların ağlı və vicdanıdır. Dünyada genişmiqyaslı elm və texnologiya müharibəsi gedir. Məsələn, elm məqsədinə uyğun olaraq işə salınsaydı, dünyada aclıq problemi olmazdı. Yaşlanan dünyamızın demək olar ki, hər sahədə yeni bir nizama ehtiyacı var. Müstəqillik dövründə Azərbaycan elmi yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi dövründə elm sahəsinə diqqət artırılmışdır. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müdrikliklə müəyyən etdiyi və həyata keçirdiyi elm siyasəti bu gün ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin “Akademiya Azərbaycan xalqının milli sərvətidir” fikri də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan alimlərinin I qurultayına ünvanladığı təbrik məktubunda qeyd etdiyi kimi, “Müasir cəmiyyət quruculuğunu təmin edən əsas amil kimi elm bu gün də müstəqil Azərbaycanın dövlət siyasətinin prioritet sahələrindəndir”. Elmin inkişafına göstərilən yüksək diqqət eyni zamanda Azərbaycanın güclənməsinə, inkişafına, dünya miqyasında tanınmasına və layiqli yerinin təmin olunmasına xidmət edir. Azərbaycan elminin kökləri daha qədim dövrlərə dayanır .Tarix boyu bu torpaqlarda yetişən elm adamları dünya elminin inkişafına töhfələr veriblər “Azərbaycan Respublikasının 2022–2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası”nın yekun ilində bu islahatların nəticələri özünü elmi nəticələrin kommersiyalaşdırılması və universitet-sənaye iş birliyinin genişlənməsində göstərir. Bu əlamətdar gün münasibətilə ölkəmizin elm adamlarını səmimi qəlbdən təbrik edir, elmin inkişafı sahəsindəki fəaliyyətlərində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq.
s.e.f.d., dos. Murtəza Həsənoğlu,
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının
Siyasi İdarəetmə fakültəsinin dekanı